Standard według UIC: Z2B
Oznaczenie literowe: Bdmnu
Producent: VEB Waggonbau Bautzen, NRD
Długość całkowita (ze zderzakami): 26,40 m
Masa w stanie służbowym: około 38000 kg
Prędkość maksymalna: 160 km/h
Organizacja wnętrza: przedziałowy, 11 przedziałów po 6 miejsc
Liczba miejsc siedzących: 66
Typ zastosowanych wózków: GP200
Typ hamulca: Knorr (KE-GPR), tarczowy + (opcjonalnie) magnetyczny szynowy
Typ zastosowanego ogrzewania: nawiewowe lub klimatyzacja
Wagony Z2B zostały wyprodukowane na zamówienie PKP w zakładach Bautzen w 1991 roku.
Zakup tych wagonów był częścią pozytywnych przemian na polskich kolejach na początku
lat 90. XX wieku. Sprowadzono wówczas z NRD kilka typów (Z2B, Z2A oraz XB), znacznie
nowocześniejszych od stosowanych wcześniej w Polsce wagonów standardu UIC-Y, co pozwoliło
na uruchomienie w 1992 roku pierwszych pociągów IC i EC, oferujących pasażerom
nieznany wcześniej na PKP komfort podróżowania. Po restrukturyzacji i podziale PKP,
wagony Z2B Bautzen znalazły się w spółce PKP Intercity obsługującej dalekobieżne połączenia
kwalifikowane. Obecnie kursują przede wszystkim w składach pociągów ekspresowych oraz
IC, bardzo rzadko można je spotkać w EC lub TLK. Stacjami macierzystymi tych wagonów są
wagonownie Kraków Zachód oraz Warszawa Grochów.
W myśl polityki PKP Intercity zakładającej systematyczne unowocześnianie
posiadanego parku wagonowego, niektóre spośród posiadanych przez spółkę Bautzenów zostały gruntownie
zmodernizowane w NEWAG Nowy Sącz oraz poznańskiej Fabryce Pojazdów Szynowych. Zakres
zmian obejmował całkowitą wymianę wyposażenia wewnętrznego i pokrycia ścian, montaż
klimatyzacji oraz toalet z zamkniętym obiegiem nieczystości. Zainstalowano też
magnetyczne hamulce szynowe oraz klika drobnych usprawnień technicznych, niezauważalnych
dla przeciętnego pasażera.
Początkowo wagony Z2B Bautzen nosiły 2 różne schematy malowania. Niektóre były
pomalowane w barwy kremowo-zielone, standardowe dla wagonów klasy drugiej. Kilka
egzemplarzy posiadało nietypowe malowanie kremowo-czerwone, identyczne z malowaniem wagonów
1 klasy, jednak o nieco ciemniejszym odcieniu. Były to jedyne wagony 2 klasy pomalowane w
ten sposób. Obecnie obowiązującym schematem malowania wagonów Z2B Bautzen jest nowe
malowanie PKP Intercity wprowadzone w 2003 roku.
Rozplanowanie wnętrza wagonów Z2B Bautzen jest zgodne z kartą UIC 567-2 ustalającą
wymagania standardu Z2. Są to klasyczne wagony przedziałowe z korytarzem bocznym,
przeznaczone do ruchu dalekobieżnego. Posiadają 11 przedziałów pasażerskich, w każdym
zamontowano 6 miejsc siedzących. Dodatkowo w korytarzu znajdują się niewielkie rozkładane
krzesełka, bardzo przydatne podczas największych szczytów przewozowych. Wystrój wnętrza
jest podobny do bliźniaczych wagonów Z2A - ściany w całym wagonie pokryto okleinami
drewnopodobnymi, jednak o jaśniejszym odcieniu niż w 1 klasie. W egzemplarzach po
modernizacji okleiny zostały wymienione na często stosowane obecnie laminaty syntetyczne
w kolorze
białym.

wnętrze przedziału pasażerskiego |

rozkładane krzesełko w korytarzu |
Siedzenia w wagonie wykonano w postaci indywidualnych foteli z własnymi podłokietnikami
po obu stronach. Ponieważ wagony Z2B Bautzen mają już swoje lata, w żadnym z nich nie
zachowała się oryginalna brązowa tapicerka siedzeń - obecnie standardem są fotele
zielone, zgodne z ujednoliconą kolorystyką przyjętą przez PKP IC. Pozostałe wyposażenie
przedziałów pasażerskich jest rozmieszczone podobnie jak w wagonach innych typów. Nad siedzeniami
znajdują się lustra oraz półki na bagaże, pod oknem zamontowano stoliki, śmietniczkę
i regulator ogrzewania, natomiast nad drzwiami rozmieszczone są regulatory nagłośnienia
i oświetlenia oraz rączka hamulca bezpieczeństwa. W egzemplarzach zmodernizowanych
wyposażenie przedziałów zostało wymienione na nowe.
Bautzeny posiadają dwa przedziały WC umieszczone na końcach wagonu. Zastosowano
toalety z otwartym obiegiem, nieczystości spłukiwane są bezpośrednio na tory, przez co
korzystanie z WC nie jest możliwe podczas postoju pociągu na stacjach. Wystrój toalet
jest bardzo skromny, całość wykonano w postaci jednolitych elementów. Pozwala to na łatwiejsze
utrzymanie czystości i higieny, jednak kosztem wrażeń estetycznych. Wagony
zmodernizowane posiadają toalety z zamkniętym obiegiem, o znacznie zmodyfikowanym wyglądzie
wnętrza.
Wagony Z2B, podobnie jak bliźniacze wagony Z2A, zostały wyposażone fabrycznie w
system ogrzewania nawiewnego z nagrzewnicą elektryczną. W okresie letnim nagrzewnicę można
wyłączyć i instalacja ogrzewcza działa wówczas jako wentylacja wymuszona. Wietrzenie
wnętrza wagonu jest możliwe także dzięki otwieralnym oknom, z górną połową odsuwaną
do dołu, a w przedziałach WC także dzięki wywietrznikom wyciągowym zainstalowanym w
dachu. W egzemplarzach zmodernizowanych ogrzewanie nawiewowe zostało zastąpione przez klimatyzację.
Dla zapewnienia prawidłowego jej działania wymieniono także okna, na nieotwieralne z górną
częścią odchylaną.
W Bautzenach zamontowano drzwi odskokowo-przesuwne, znacznie wygodniejsze dla pasażerów
od drzwi skrzydłowych, znanych ze starszych typów wagonów. Pierwotnie były one
otwierane za pomocą klamki, jednak podczas napraw okresowych montowano przyciski podobne
do zastosowanych w wagonach standardu Z2 produkowanych przez HCP. Drzwi wejściowe spełniają
rygorystyczne normy bezpieczeństwa - posiadają mechanizm chroniący przed przycięciem
(autorewers) oraz blokadę uniemożliwiającą otwarcie ich
podczas jazdy.
Wszystkie Bautzeny zostały fabrycznie wyposażone w niemiecko-czechosłowackie wózki
dwuosiowe Görlitz-Prag GP200. Wózki typu GP200 zostały zaprojektowane około 30 lat
temu, więc ich parametry są gorsze od współcześnie stosowanych konstrukcji np. bardzo
dobrych wózków 25ANa produkcji polskiej. Wyposażone są w hamulce tarczowe, po 2 tarcze
na każdym zestawie kołowym. W wagonach zakupionych przez PKP nie zamontowano hamulców
szynowych oraz tłumików wężykowania, przez co mogą kursować z prędkością
maksymalną 160 km/h. Podczas modernizacji dobudowano hamulce szynowe, jednak brak tłumików
wciąż nie pozwala na podniesienie prędkości do 200 km/h.
W 2006 roku spółka PKP Intercity rozpisała przetarg na naprawy rewizyjne i główne
(połączone z modernizacją) posiadanych wagonów, planowane na lata 2007-2010. Wśród
egzemplarzy wytypowanych do modernizacji znalazły się również wagony Z2B Bautzen.
Planowany zakres zmian obejmuje montaż klimatyzacji, toalet z zamkniętym obiegiem oraz
modyfikację wystroju wnętrza wagonu. Przetarg nie został jeszcze rozstrzygnięty.
Bautzeny Z2B są dosyć trudne do rozpoznania dla początkującego miłośnika kolei,
ponieważ spółka PKP Intercity eksploatuje kilka typów wagonów 2 klasy standardu
UIC-Z2, zewnętrznie dosyć do siebie podobnych. Istnieją jednak pewne cechy
charakterystyczne, pozwalające na odróżnienie Bautzenów od innych typów.
Zdecydowanie najtrudniejsze jest odróżnienie wagonów Z2B Bautzen od wagonów XB Görlitz,
przebudowanych ze standardu UIC-X na standard UIC-Z2. Cechą rozpoznawczą jest połówkowe
okienko przedziału WC, spotykane tylko w wagonach XB Görlitz. Poza tym drobnym szczegółem
wspomniane wagony nie posiadają żadnych widocznych różnic zewnętrznych, przez co
bardzo często są ze sobą mylone.
Odróżnienie Bautzenów od wagonów Z2B produkcji polskiej (typy 136A oraz 144A) jest
już nieco łatwiejsze. Cechą rozpoznawczą jest gładki dach (wagony polskie mają
ryflowany) oraz kwadratowa kratka nawiewu (w wagonach krajowych podłużna). Należy
jednak pamiętać, że obie te cechy nie pozwalają na jednoznaczną identyfikację -
wagony XB Görlitz także posiadają gładki dach i kwadratową kratkę.

kwadratowa kratka w wagonie Z2B Bautzen |

podłużna kratka wagonu 136A |
|