Standard według UIC: Z1B
Oznaczenia literowe: Bdmnu, Bdimnu
Producent: ABB Henschel AG, Niemcy
Długość całkowita (ze zderzakami): 26,40 m
Masa w stanie służbowym: około 49000 kg
Prędkość maksymalna: 200 km/h
Organizacja wnętrza: przedziałowy, 11 przedziałów po 6 miejsc
Liczba miejsc siedzących: 66
Typ zastosowanych wózków: MD524
Typ hamulca: Knorr (KE-PR-Mg), tarczowy + magnetyczny szynowy
Typ zastosowanego ogrzewania: klimatyzacja
Kontrakt na dostawę dla PKP nowoczesnych wagonów standardu Z1 został podpisany już
w 1991 roku. Zamówiono wówczas 35 wagonów Z1B (2 klasy) oraz 15 wagonów Z1A (1 klasy).
Jako miejsce produkcji pudeł wybrano zakłady Cegielskiego w Poznaniu, natomiast montaż
końcowy zlecono niemieckim zakładom ABB Henschel. Ze względu na trudności z uzyskaniem
gwarancji bankowych realizacja kontraktu znacznie się opóźniła, zamówione wagony
zostały dostarczone dopiero w 1996 roku. Zostały one skierowane do obsługi najbardziej prestiżowych
pociągów kwalifikowanych jak np. IC "Lech" z Warszawy do Poznania, lub EC
"Berolina" (dziś znany jako "Berlin-Warszawa Express"). Obecnie
wszystkie wagony tego typu są własnością spółki PKP Intercity i stacjonują w wagonowni
Warszawa Grochów. Pomimo upływu ponad 10 lat od wprowadzenia do eksploatacji, są to nadal
jedne z najlepszych i najnowocześniejszych wagonów pasażerskich eksploatowanych na PKP.
Kursują w każdym pociągu "Berlin-Warszawa Express" oraz niektórych pociągach
kategorii IC i EC.
W pierwszych latach eksploatacji wszystkie Henschle posiadały schemat
malowania nazywany potocznie "papugą", czerwono-biało-błękitny. Było
to oficjalne malowanie wagonów standardu Z1 używanych w Polsce, jednak obecnie nie jest już
ono stosowane. Dziś wagony Z1B Henschel można spotkać w dwóch
schematach malowania - większość pomalowana jest w firmowe barwy PKP
Intercity, natomiast kilka egzemplarzy kursujących w pociągach EC BWE posiada
własny, odrębny schemat, z granatowym pasem pod oknami oraz dużym napisem
"Berlin-Warszawa Express".

wagon Z1B w malowaniu "BWE" |

wagon Z1B w malowaniu "intercity" |
Wagony Z1B Henschel są klasycznymi wagonami przedziałowymi z korytarzem
bocznym. Posiadają 11 przedziałów pasażerskich po 6 miejsc siedzących w każdym.
Dodatkowo, w korytarzu znajdują się niewielkie rozkładane krzesełka, znane z pociągów
pospiesznych. Wnętrze wagonu wykonane jest w sposób nowoczesny i przemyślany, całość utrzymano w
jasnych, pastelowych barwach (przeważa błękit, jasna zieleń oraz biel). Zarówno ścianka, jak
i drzwi oddzielające korytarz od przedziałów wykonane są w całości ze szkła.
Miejsca siedzące w przedziałach wykonano w postaci indywidualnych foteli, z możliwością
regulacji pozycji. Fotele pokryte są zieloną tapicerką, powszechną w wagonach 2 klasy
spółki PKP Intercity. W skład standardowego wyposażenia przedziałów wchodzą także
półki na bagaże (umieszczone nad fotelami), duże lustra, stoliki, śmietniczka oraz regulatory nagłośnienia,
oświetlenia i klimatyzacji. Pomimo wysokiej wygody podróżowania, przedziały posiadają jedną poważną
wadę - brak gniazdek 230V przydatnych do zasilania laptopów oraz ładowania telefonów
komórkowych.

wnętrze przedziału pasażerskiego |
W wagonie zainstalowano system toalet z zamkniętym obiegiem nieczystości (EVAC),
umożliwiający pasażerom korzystanie z WC także podczas postoju na stacjach.
Zbiorniki znajdują się pod ostoją wagonu i są opróżniane poprzez specjalne
złącza umieszczone przy stopniach wejściowych. Zastosowanie toalet z zamkniętym
obiegiem jest niezbędnym warunkiem dla pociągów kursujących przez Berlin Hauptbahnhof
- wagony bez tego systemu posiadają zakaz wjazdu na ten dworzec. Wystrój przedziałów
WC jest raczej skromny, złożony głównie z jednolitych elementów o prostych kształtach, co
niewątpliwie ułatwia czyszczenie i dezynfekcję.
Odpowiednie warunki podróżowania w wagonie zapewnia klimatyzacja. Regulator temperatury
umieszczony jest w każdym przedziale pasażerskim. Panel centralnego komputera sterującego znajduje się
na tablicy rozdzielczej wagonu. Aby klimatyzacja mogła funkcjonować poprawnie, w całym
wagonie zamontowano okna nieotwieralne, z odchylaną nieznacznie górną częścią,
blokowaną w pozycji zamkniętej kluczem konduktorskim ("kwadratem").
Wagony standardu UIC-Z nie posiadają własnych prądnic. Energia elektryczna niezbędna
dla urządzeń wagonu dostarczana jest z lokomotywy. Przetwarzanie wysokiego napięcia
sieci trakcyjnej na napięcia użyteczne dla instalacji pokładowych (oświetlenia,
klimatyzacji, nagłośnienia) jest możliwe dzięki zastosowaniu nowoczesnej półprzewodnikowej
przetwornicy statycznej. Obsługuje ona wszystkie napięcia wymagane przepisami UIC, dzięki
czemu wagony Z1B Henschel mogą kursować także w komunikacji międzynarodowej.
Zgodnie z obecnie obowiązującymi standardami w wagonach Z1B zainstalowano drzwi
odskokowo-przesuwne, otwierane i zamykane przez pasażerów przy użyciu odpowiednio
oznakowanych przycisków umieszczonych obok. Drzwi wejściowe zaopatrzone są w urządzenia
zwiększające bezpieczeństwo - blokadę otwarcia podczas jazdy oraz czujnik przycięcia.
Zastosowano także system umożliwiający centralne zamykanie wszystkich drzwi pociągu
przez drużynę konduktorską.
Wagony dostosowane są do poruszania się z prędkością 200 km/h.
Zamontowano w nich niemieckie wózki Minden-Deutz MD524. Bezpieczną drogę hamowania zapewniają
nowoczesne hamulce tarczowe (na jednej osi znajdują się 3 tarcze) oraz
magnetyczne hamulce szynowe. Część pneumatyczną układu hamulcowego wykonano w systemie Knorra,
podobnie jak w innych wagonach produkcji niemieckiej. Oprócz hamulca zespolonego (pociągowego)
w wagonach Z1B Henschel zamontowano także klasyczny hamulec ręczny działający na koła jednego wózka.

wózek Minden-Deutz MD524 |
W 2006 roku jeden z wagonów Z1B Henschel został przebudowany na specjalny
wagon konferencyjny typu 507A. Był to egzemplarz uszkodzony podczas pożaru, z
całkowicie wypalonym jednym z przedsionków (numer 615121-90015-8).
Modernizacji dokonała firma Tabor Szynowy Opole S.A. Przebudowany egzemplarz
został oddany do użytku pod koniec lipca 2006. Jest on pierwszym (i jak dotąd jedynym) wagonem konferencyjnym w barwach PKP Intercity.
Także w 2006 roku kilka wagonów Z1B Henschel (w malowaniu BWE) zostało przystosowanych dla potrzeb osób
niepełnosprawnych. Przebudowa polegała na poszerzeniu części korytarza, połączeniu
dwóch przedziałów pasażerskich w jeden duży, a także odpowiedniej modyfikacji przedziału WC. Zmodernizowane wagony
otrzymały nowe numery oraz oznaczenie literowe Bdimnu. W grudniu 2006 roku rozpoczęły
regularne kursowanie w pociągach "Berlin-Warszawa Express".
Rozpoznanie wagonów Z1B Henschel nie powinno sprawiać większych trudności.
Mniej doświadczony obserwator może je pomylić z polskimi wagonami standardu Z1B (typu
154A), także występującymi w schematach malowania "intercity" oraz "Berlin-Warszawa
Express". Jednakże wagony 154A są bezprzedziałowe i przez to łatwe do
odróżnienia. Z daleka oba typy można sprawnie rozróżniać po dachu - Henschle posiadają
dach gładki, natomiast 154A mają dach ryflowany. Przy rozpoznawaniu wagonów warto także
zwrócić uwagę na układ jezdny, zastosowane w Henschlach wózki MD524 różnią się nieco od wózków
SGP-300 oraz 25ANa zainstalowanych w wagonach Z1B produkcji polskiej.

wagon 154A (z lewej) oraz Z1B Henschel (z prawej)
doskonale widoczne różnice w dachu |
|