Standard według UIC: YB
Oznaczenie literowe: Bdnu
Producent: HCP Poznań (Polska)
Długość całkowita (ze zderzakami): 24,50 m
Masa w stanie służbowym: około 38000 kg
Prędkość maksymalna: 160 km/h
Organizacja wnętrza: przedziałowy, 10 przedziałów po 6/8 miejsc
Liczba miejsc siedzących: 66/80
Typ zastosowanych wózków: 4ANc
Typ hamulca: Oerlikon (O-PR), klockowy
Typ zastosowanego ogrzewania: nawiewowe
Wagony osobowe typu 141A stanowią nieznacznie zmodyfikowaną wersję rozwojową wagonów
2 klasy typu 111A produkowanych od 1969 roku. Były wytwarzane w Zakładach Hipolita
Cegielskiego w Poznaniu w latach 1990-1992 w liczbie 200 sztuk. Ostatni wagon typu 141A był
jednocześnie ostatnim wagonem standardu UIC-Y wyprodukowanym w Polsce, kończącym udaną
rodzinę "igreków", wywodzącą się od typu 104A i liczącą ponad 5000 egzemplarzy
kilkunastu typów. Przeważająca większość wagonów 141A do dziś pozostaje w eksploatacji,
zarówno w pociągach uruchamianych przez spółkę PKP Przewozy Regionalne, jak i PKP
Intercity. Najczęściej można je spotkać w pociągach pospiesznych oraz TLK, czasami
także w ekspresach, bardzo rzadko w pociągach osobowych.
Fabrycznie wszystkie wagony typu 141A malowano w barwy zielono-kremowe, standardowe dla wagonów 2 klasy. Egzemplarze należące do PKP PR zachowały to malowanie
do dziś, natomiast wagony PKP IC otrzymały w 2003 roku nowy schemat malowania, utrzymany
w jasnych barwach z dużym logo przewoźnika oraz zielonym paskiem nad oknami. Pewna
liczba wagonów tej spółki do dziś zachowała swoje pierwotne malowanie
zielono-kremowe.
Konstrukcja wagonu 141A stanowi kopię swojego pierwowzoru - typu 111A. Bez zmian
pozostały wszystkie najważniejsze podzespoły, różnice ujawniają się dopiero w szczegółach
i elementach wyposażenia. Są to wagony przedziałowe 2 klasy, zaprojektowane zgodnie z
przepisami UIC dotyczącymi standardu Y. Posiadają niezmieniony w stosunku do 111A układ
wnętrza, na który składa się 10 przedziałów pasażerskich, korytarz boczny oraz 2
przedsionki z przedziałami WC.
Przedziały pasażerskie posiadają po 8 miejsc siedzących wykonanych w postaci dwóch
4-osobowych kanap. Kolorystyka tapicerki jest zróżnicowana. W wagonach należących do
PKP IC występują kanapy zielone, zgodne z kolorystyką przyjętą dla całego parku
wagonów 2 klasy tej spółki. Wśród egzemplarzy Przewozów Regionalnych przeważa
tapicerka granatowa w czerwone wzorki, chociaż często można spotkać również inne
odmiany, w zależności od materiałów posiadanych przez ZNTK podczas napraw wagonu.
Wyposażenie przedziałów nie różni się znacząco od pozostałych wagonów
standardu UIC-Y spotkanych na PKP. Ściany zostały pokryte jasną okleiną drewnopodobną,
nadającą wnętrzu estetyczny wygląd. Nad siedzeniami umieszczono metalowe półki na
bagaż główny i podręczny. Pod oknem znajdują się dwa niewielkie składane stoliki
oraz kosz na odpadki. Nad drzwiami zainstalowano regulatory umożliwiające pasażerom
dostosowanie oświetlenia, ogrzewania i nagłośnienia przedziału do własnych potrzeb, a
także rączkę hamulca bezpieczeństwa pozwalającą na szybkie zatrzymanie pociągu w
sytuacjach awaryjnych. W egzemplarzach kursujących w barwach PKP Intercity czasami można
spotkać także wykładzinę dywanową pokrywającą podłogę przedziału.
Zmianą w stosunku do wagonów 111A jest rodzaj zastosowanych okien. W wagonach typu
141A zamontowano nieco nowocześniejsze okna, charakteryzujące się zwiększoną szczelnością
i wyciszaniem hałasu. Podniesiona została także ich trwałość, dzięki unowocześnieniu
mechanizmu zamykającego. Wagony 141A posiadają szyby okienne o zaokrąglonych narożnikach
co w początkowym okresie eksploatacji pozwalało na sprawne odróżnianie ich od typu
111A wyposażonego w starsze okna z prostokątnymi szybami. Jednak w późniejszym okresie
okna nowego typu zaczęły być montowane również w wagonach 111A przechodzących
naprawy główne.
Wagony typu 141A wyposażono w drzwi skrzydłowe łamane, doskonale znane z innych typów
standardu UIC-Y.
Toalety w wagonach 141A nie różnią się od toalet znanych z wagonów 111A. Przedziały
WC znajdują się na obu końcach wagonu, dostęp do nich jest możliwy z przedsionków
wejściowych. Wyposażenie toalet jest znormalizowane międzynarodowymi przepisami UIC,
oprócz miski ustępowej znajduje się tam niewielka umywalka, pojemniki na mydło i ręczniki
papierowe, kosz na śmieci, lustro oraz gniazdko 230V. Woda do zasilania urządzeń
sanitarnych pobierana jest z dwóch zbiorników zabudowanych w dachu wagonu. Zbiorniki z
wodą wyposażone są w grzałki zapobiegające zamarzaniu w okresie zimowym.
Wszystkie wagony typu 141A zostały wyposażone w ogrzewanie nawiewowe z nagrzewnicą
zasilaną elektrycznie. System ten, zastosowany wcześniej w ostatnich odmianach wagonów
111A (np. 111Aw oraz 111Ay), jest znacznie nowocześniejszy i skuteczniejszy od
powszechnego niegdyś ogrzewania grzejnikowego (konwekcyjnego). Pozwala na łatwiejszą
regulację temperatury wewnątrz przedziału oraz zapewnia pasażerom większy komfort
podróżowania. W okresie letnim układ ogrzewczy może pracować przy wyłączonej
nagrzewnicy jako wentylacja wymuszona. System ten, pomimo wielu zalet, nie spełnia
obecnych wymagań stawianych wagonom pasażerskim w zakresie komfortu termicznego,
wszystkie współcześnie budowane wagony wyposażane są w klimatyzację.
Układ biegowy wagonów 141A stanowią dwuosiowe wózki jezdne typu 4ANc, stosowane również
w innych polskich wagonach wykonanych w standardzie UIC-Y. Niestety jest to konstrukcja
przestarzała (produkcja od 1963 roku), odbiegająca znacznie od aktualnie stosowanych
rozwiązań, zarówno pod względem spokojności biegu, jak i łatwości obsługi oraz
konserwacji. Wózki 4ANc umożliwiają kursowanie wagonu z prędkością do 160 km/h i
wyposażone są w hamulce klockowe z żeliwnymi wstawkami. Część pneumatyczną układu
hamulcowego w wagonach 141A wykonano w powszechnym w Polsce systemie Oerlikona.
W ramach ciągłego podnoszenia standardu świadczonych usług spółka PKP Intercity w
swoich planach napraw wagonów na lata 2007-2010 uwzględniła również modernizację 50
spośród posiadanych wagonów typu 141A. Planowany zakres prac obejmuje całkowitą
wymianę wnętrza wagonu, montaż toalet z zamkniętym obiegiem nieczystości oraz wielu
innych usprawnień i ulepszeń. Zmodernizowane egzemplarze pojawią się w składach pociągów
nie wcześniej niż za kilka miesięcy.
Wagony typu 141A są bardzo trudne do rozpoznania i zazwyczaj są mylone (nawet przez doświadczonych
miłośników kolei) ze swoim
pierwowzorem - wagonami typu 111A. Niekiedy można je pomylić także z wagonami YB Bautzen
oraz ze zdeklasowanymi wagonami 1 klasy typu 112A.
Cechą pozwalającą łatwo rozróżnić między sobą wagony YB Bautzen i 141A jest
kształt dachu. Wagony YB Bautzen posiadają dach wyższy, jednolity na całej długości,
natomiast wagony standardu UIC-Y produkcji polskiej (141A, ale także 111A, 112A, 140A) posiadają
dach nieco niższy, dodatkowo obniżony nad przedsionkami. Wyraźne różnice widać także w poręczach
przy drzwiach wejściowych (w Bautzenach są krótkie) oraz w kratce wlotu powietrza do
ogrzewania nawiewowego (Bautzen - kwadratowa, 141A - podłużna).
Zdeklasowane wagony 112A można odróżnić od 141A po liczbie przedziałów pasażerskich
- wszystkie 112A posiadają układ 9 przedziałów po 6 miejsc, natomiast wagony 141A zawsze
mają 10 przedziałów (po 6 lub 8 miejsc). Jednak najprostszym sposobem rozróżnienia
obu typów jest sprawdzenie oznaczenia literowego, wagony 141A posiadają oznaczenie Bdnu,
natomiast zdeklasowane wagony 112A zachowały pierwotne oznaczenie 1 klasy, z dodaną
literą "z" informującą o deklasacji - posiadają oznaczenia literowe Azd,
Azdu oraz Azdnu.
W przypadku rozróżniania między sobą wagonów typu 141A i 111A należy zwrócić
uwagę na dwie cechy: rodzaj urządzeń ogrzewczych oraz kształt szyb w oknach. Wszystkie
wagony 141A posiadają ogrzewanie nawiewowe, więc jeśli dany wagon wyposażony jest w
ogrzewanie grzejnikowe (brak kratki nawiewu lub litery "n" w oznaczeniu) nie
jest wagonem 141A. Drugą ważną cechą są okna - w wagonach 111A stosowano fabrycznie
szyby prostokątne, natomiast wszystkie wagony 141A wyposażono w szyby z zaokrąglonymi
narożnikami, jednak identyczne szyby otrzymało wiele wagonów 111A przechodzących
naprawy główne. W przypadku wagonu z zaokrąglonymi szybami i ogrzewaniem nawiewowym
jedyną możliwością identyfikacji typu jest sprawdzenie oznaczenia wybitego na
tabliczce umieszczonej wewnątrz wagonu (nad drzwiami czołowymi).
|